F&L Expertisecentrum

Hoe kan je Taal in Blokjes combineren met Veilig leren lezen Zoem (VLL Zoem)? Tips en werkvormen

Je kan Veilig leren lezen Zoem heel goed combineren met Taal in Blokjes! Hieronder vind je effectieve werkvormen, materialen en tips.

We werken met Zwijsen samen om extra TiB-oefenmateriaal voor Vll-Zoem te maken, dus ‘stay tuned’!

Werkvormen en materiaal

Voor de aansluiting tussen VLL Zoem en Taal in Blokjes ga je als volgt te werk:

  • Klankletterbord van VLL: Gebruik de TiB-woordbouwkaartjes extra groot (artikel 1240157). Deze kaartjes met de Taal in Blokjes-kleuren passen precies op het klankletterbord.
  • Gebruik voor de Klankenzoeker van VLL een TiB-aanvulling (artikel 124074). Met deze stickers en extra klankenvanger kan je de klankenzoeker van de leerling goed combineren met de kleuren van Taal in Blokjes. Lees verder hieronder.
  • Leerlingen kunnen in de VLL-werkboeken de klanken en woorden kleuren (coderen) met de markeerstiften van Taal in Blokjes (o.a. artikel 124057). Hoe kan je snel en effectief coderen? Zie Werkvormen: lezen en coderen voor uitleg en tips.
  • Gebruik de Taal in Blokjes reader software voor verhalen die passen bij Veilig leren lezen. We werken met Zwijsen samen om verhalen van VLL Zoem beschikbaar te maken in de reader software, zodat je ze gelijk kan vinden.

Lees vooral onderstaande tips. Zo kan je snel aan de slag!

Klankletterbord

Wat betreft het klankletterbord van VLL Zoem: hier plak je de magnetische woordbouwkaartjes van Taal in Blokjes op (de maat van de magneten past goed). Net zoals bij VLL Kim-versie. Taal in Blokjes heeft alle klanken voor het VLL Zoem klankenbord. Bied de letters aan in de volgorde van VLL-zoem (zie foto).

Leerlingen raken niet in de war van het kleurverschil. Ze zien 'alle klinkers = blauw' als een overzicht waarbinnen de klinkers verder gespecificeerd en onderverdeeld worden in soorten klinkers, elk met hun eigen kleur. De korte klinkers zijn groen, de lange klinkers zijn geel, de tweetekenklinkers zijn rood.

Klankenzoeker

Taal in Blokjes heeft een aanvulset voor de klankenzoeker, gemaakt in overleg met het team van VLL Zoem.

Wat betreft de kleuren geldt hier hetzelfde als bij het klankletterbord. De leerlingen zien de gekleurde klankenvangers van VLL als een overzichtskleur, waarbinnen de letters verder onderverdeeld worden met de kleuren van Taal in Blokjes.

De aanvulset bevat ronde stickers in de kleuren van Taal in Blokjes:

  • Medeklinkers: de blauwe rondjes komen op de lichtpaarse klankenvangers.
  • Klinkers: de lichtblauwe klankenvangers krijgen de groene, gele en rode rondjes. Er zit een extra klankenvanger in de aanvulset.

Plak de rondjes rechtsonder. Er blijft dan genoeg ruimte over voor de leerling om de letters te kunnen schrijven.

We hebben gekozen voor ronde stickers (en niet voor een blokvorm/vierkante stickers), omdat één klank uit 1 of 2 blokjes/letters kan bestaan.

Tip: bekijk de video 'Klankenzoeker in de praktijk' op de website van Zwijsen.

Kunnen leerlingen goed omgaan met de verschillende kleuren?

Taal in Blokjes gebruikt natuurlijk vaste kleuren voor klanken, al vele jaren met succes, als schoolversie van de F&L methode®.

Veilig leren lezen Zoem gebruikt lichte kleuren om onderscheid te maken tussen klinkers (VLL: licht blauw) en medeklinkers (VLL: licht paars).

Wij en het team van Veilig leren lezen merken dat leerlingen goed met het kleurverschil kunnen omgaan. In onze ervaring raken ze niet in de war. De leerling ziet namelijk 'alle klinkers = blauw' als een soort overzicht. Binnen dit overzicht kan de leerling vervolgens de klinkers specificeren en nader onderverdelen in verschillende soorten klinkers met elk hun eigen kleur. De korte klinkers zijn groen, de lange klinkers zijn geel enz, de twee-tekenklinkers zijn rood, enz.

Dus eerst het overzicht: is dit een klinker of medeklinker? En daarna: wat voor soort klinker?

Deze twee stappen kan je zowel bij het klankletterbord als bij de klankenzoeker duidelijk weergeven/inzetten.

Voorbeeld leerstappen klankenzoeker

Net zoals bij het klankenbord maakt de leerling bij de klankenzoeker ook een nadere onderverdeling:

  • Stap 1. eerst verdeelt de leerling de klanken onder in klinkers en medeklinkers.
  • Stap 2. daarna bepaalt de leerling wat voor soort klinker dit is:
    • korte klinker 🟢 (a e i o u),
    • lange klinker 🟡 (aa ee oo uu),
    • of twee-tekenklinker 🔴 (ij/ei, ou/au, ie oe eu ui).

Je gaat zo van het globale onderscheid tussen medeklinkers en klinkers naar het onderscheid tussen medeklinkers en de verschillende soorten klinkers. Didactisch zijn dit mooie leerstappen!

  • Als stap 3 zou je kunnen doen: maak het woord met de blokjes (de klankblokken van Taal in Blokjes).
  • Als stap 4 zou je kunnen doen: schrijf het woord op.

Lees verder